<web>

<kodlama> <web> bu dili hayatım boyunca sevmedim doğrudan komut çalıştıtılmasına olanak tanıyan bu dil ile daha önce tanışıklığımız 2013 yıllarına dayanıyor. o gün c üzerinde çalışırken dedim öğrenelim faydası olur diye bir abim uğraşma yoluna bak beş para etmez uğraştığına değmez kafanı da boş yere karıştırır demişti. sunucunun bellekteki işaretçileri yanlış yorumlamasından doğan bugün karşılaştığımız açık sonucuda saldırgan ham bayt dizinini çalıştırmasıyla sonuçlanıyor. bu da sistem düzeyinde komut girdileri sağlıyor. burada bir şeyi görüyoruz ki aman bakımı kolay olsun hızlı üretilsin. yazılımcısı piyasada bulunsun gibi gerekçelerle interentette %70 bu dile bağlandı kaldı. yorumlanan dilleri hiç sevmediğim için hatta vibecoding daha iyidir diyebileceğim bir düzeyde sevmiyorum asla yanaşmadım. şimdi patladı gitti zaten çalıştırma maliyeti karmaşıklık düzeyinde de etken bir rol oynamıyordu. sadece piyasada adamı çoktu elini sallasan php developer a çarpıyordu bir dönem. şimdi bu kolaylığın sonuçlarını görüyoruz işte. her zaman söylenir bedava peynir fare kapanındadır diye. fareler kapana kısıldı işte. bu konuda rust tarafında asla değinmediğim bir nokta olan unsafe alanına bu yüzden hiç değinmeden tüm backend sürecini tamamladım. bunun sebebi de bu tür fiyaskolarla uğraşmaktansa bir defaya mahsus ter dökmeyi yeğlememdi. neyse ki kamu kurumları ve kurum kuruluşlar iyi bir ders almış oldu böylece.

<teknoloji> <web> <yapay_zeka> yapay zekanın son yıllarda popüler olmasıyla kuvvetlenen olasılık. artık web dediğimiz şey yalnız geri besleme kütüphanesi olarak kalacak sanırım. yeni bir web teknolojisinin üretilmesinin zamanı geldi bunun için çalışıyorum fakat cihazların yeterince gelişmemiş olması ve performans ram ve pil optimizasyonlarını doğru yönetmemiz gerek. bunun sonunda yeni web sisteminde arka plandaki veri akışı daha da insan okuması bağlamında karanlıklaşacak fakat görsel olarak daha etkin ve anlık senkron mimari ile şekil alacak. bu noktada oyun teknolojileri bu seviyede önemli rol oynayacak. biraz düşününce olası mimariyi tahmin edebiliyorum ve "globe" ismiyle geliştirdiğimiz render motorları sanırım doğru iz üzerinde seyrediyor. bu konuda frontend ıvır zıvır işlerden ve bazı iş süreçlerinden elimi kaldırabilirsem bunu tam geliştirilmiş versiyonuyla yayınlayacağım. hedefim internet bot ağırlıklı olsa bile kuralları gereği bir sorun yaratmayacak bir mimari tasarlamak. burada sadece mühendislik değil felsefesiyle işi ele almak ve revize etmek gerekiyor.

<web> web de arama mı kaldı. bir şeyi ararken neden özellikle duckduckago yu tercih edeyim ki. o kadar gereksiz geliyor bana yaz işte google ye ne aratacaksın sanki.

<teknoloji> <web> <siber_güvenlik> tor ağında karşımıza çıkan çerez toplama gibi başka bağlantılarda ne yaptığınızı izlemeyen gizlilik ve topluluk odaklı arama motoru. adı biraz normal bir isim olsaydı iyi olabilirdi fakat görünüş işlevini gölgelemez google kadar geniş bir ekosisteme sahip olmasada gizlilik konusunda google ne zaman topluluğun damarına bassa ön planda görürüz kendisini.

<teknoloji> <web> yapay zekanın son gelişmeleriyle etkisini iyice yitirecek olan arama motoru. ai yarışında google bile neredeyse taklaya gidiyordu. arama motorlarının kullanım alanlarının daraldığı bir noktada önemli bir çıkış yapamazlarsa işleri zor. bu konuda duckduckago bile belli alanlarda ayrışıyor ve güvenli tarayıcı olma özelliği ile farklılaşıyor. fakat yandex bu konuda pek ileri gidemez gib. bimg için durum biraz daha farklı bing microsoft alt yapısında işlemese bile dönen çark gibidir yandex üzerine biri toprak atsın diye bekliyor adeta.

<web> <kodlama> biligist basit bir yazılım değil. gördüğünüz arayüzün arkasında binlerce farklı parametre çok disiplinli indexlenmiş ve teker teker ele alınmış parçaları sürekli denetlenir durumda. fakat frontend geliştirmek kadar nefret ettiğim başka bir iş daha yok o yüzden elimden gelenin en iyisini yapmaya çalıştım. fakat hala çok eksiği ve kırığı var tüm odak noktamı arayüzden çok hep ana motor aksamına ayırdım. kullanıcı güvenliğini mümkün olanın da üzerine taşımaya çalıştım. baştan başa tüm dağıtımlarıyla bütün bu süreci tek kişi olarak yürütmek beni oldukça yordu. fakat üzerinde çalışılacak ve yıllarca sürecek düzenleme ve geliştirme maratonuna alınacak. bu konuda kullanıcıları olursa ki bir noktada mutlaka olacaktır anlayış bekliyorum. siz bu yazıyı okuduğunuzda bahsi geçen kırıkların çoğu da düzeltilmiş olur fakat yine de destek için eleştirmek ve sorun bildirmekten çekinmeyin. bunu burada veya başka bir platformda farketmeksizin yapın.

<teknoloji> <web> fakat webview açısından native hıza yaklaşmak adına epey uğraştım. yapay zekanın kod yığınlarını devirdiği bir dönemde beynim felç oluncaya kadar native hıza web assembly teknolojileriyle yaklaştım burada geliştirdiğimiz yapı daha önce bir çok parçası yazılmıştı ayrı işler için kullanmak şimdiye nasip oldu.

<teknoloji> <kodlama> <web> webview genelde teknoloji dünyasında pek kabul gören bir yapı değil. aslında kullanım alanı olarak native app pazarından daha fazla kapı aralıyor. nitekim bu pazarın appmarketlerin tekeline indirgenmesini önlediği gibi. internetin daha hür ve dağıtık bir alan olmasını sağlayabilir. nitekim konumuz bu değil. biligist'in yaratıcısı olarak sistemin şu an webview olarak kullanılması bir gereklilik. bunun sebebi native araçların web araçlarıyla tam entegre olamaması ve denetim mekanizmalarının tam çalışamaması. sistem içinde e2ee mesajlaşma servisi var ve bu durum genel olarak yasal sınırların ihlali ve hesap verilebilirlik açısından riskli unsurlar nitekim şirket prosedürlerinin genel tanzimi bu çerçevede hazırlanıyor. burada söyleyeceğim şey ise bir özür elimden geldiği kadar native performansa çektim fakat bu kadar oldu. mobil app en yakın zamanda değil biligist arzının talep görmesiyle yayınlanacak kullanan olursa buradan bilgisini almış olur.